Sosyal Medya da Algı

Algı, bir şeyi duyularımızla veya zihinsel olarak nasıl yorumladığımızdır.

Sosyal medya algısı ise bu yorumlamaların dijital ortamda, özellikle sosyal medya içerikleri yoluyla oluşmasıdır. Günümüzde toplumun günlük bilgi ve haberleri büyük ölçüde sosyal medya araçları üzerinden alınmaktadır. Bu durum, sosyal medyanın yalnızca bir bilgi paylaşım aracı değil, aynı zamanda insanların olayları nasıl algıladığını, neye inanıp inanmayacağını belirleyen güçlü bir etken olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Paylaşılan içerikler, kullanılan dil, görseller ve etkileşimler bireylerin düşünce yapısını doğrudan etkileyebilir.

Sosyal medyadaki her şey doğru olmayabilir; fakat her paylaşım, bilinçli ya da bilinçsiz olarak bir algı yaratır. Bu nedenle sosyal medyada yapılan yönlendirmeler, toplumun genel kanaatini şekillendirebilir ve toplumsal algıyı önemli ölçüde değiştirebilir.Sosyal medya algısının en güçlü etkilerinden biri, bireylerin kendilerini ve hayatlarını başkalarıyla karşılaştırmalarıdır. Her gün ekranlarımıza yansıyan “mükemmel” hayatlar, pürüzsüz ciltler, lüks tatiller ve başarı hikâyeleri insanlarda yetersizlik, eksiklik ve hatta değersizlik hissi oluşturabilir. Bireyler, gördükleri veya takip ettikleri kişilerin hayatlarını doğru ya da yanlış olduğunu sorgulamadan kendi hayatlarına uyarlamaya çalışır. Özellikle başkalarının beğendiği, popüler olan ya da sıkça öne çıkan içerikler birey üzerinde güçlü bir etki yaratır. Örneğin sosyal medyada birinin kullandığı ürün hakkında yapılan olumlu yorumlar veya gezdiği yerlerle ilgili paylaşımlar, kişide kendi yaşamında eksiklik hissi doğurabilir.

Zamanla kişi, bu yaşam tarzlarını ve düşünce kalıplarını benimsemeye çalışırken psikolojik açıdan yetersizlik ve değersizlik hissi yaşayabilir.Bu süreç, benlik duygusunun zayıflamasına, özgünlüğün kaybolmasına ve bireylerin farkında olmadan birbirine benzer yaşamlar sürmeye başlamasına yol açar. Farklı olmanın değerini unutan birey, sosyal medyada kabul görmek uğruna kendine yabancılaşır. Bu durum yalnızca bireysel değil, toplumsal çeşitliliği de tehdit eden bir algı sorununa dönüşür.Toplumsal algı, medya yoluyla şekillenen düşünce, duygu ve davranış kalıplarıyla, bilinçli ya da bilinçsiz yönlendirmeler sonucu oluşur. Bu yönlendirmeler çoğu zaman açık ya da örtük biçimde sosyal medyada sunulur. İnsanlar, kişi veya kuruluşlardan gelen bu yönlendirmelerin doğru olup olmadığını sorgulamadan kabul edebilir. Örneğin deprem, yangın, trafik kazaları, anketler veya boykot çağrılarıyla ilgili yanlış sunulan haberler, toplumun gerçeğe aykırı algılar geliştirmesine neden olabilir.

Sosyal medya, toplumun ortak hafızasını ve değerlerini etkileme gücüne sahip bir alan olarak, doğru bilgi ile manipülasyon arasındaki çizgiyi bulanıklaştırır.Sosyal medya kanalıyla hedef kitlelere gönderilen mesajların güvenilirliği ve geçerliliği sorgulanmadan kabul edildiğinde, toplum tek tip düşünce kalıplarına sürüklenebilir. Bireyler, sosyal medyada geniş kitlelere sahip kişilerin görüşlerini araştırmadan destekleyebilir ve “o kişi destekliyorsa doğrudur” düşüncesiyle hareket edebilir. Bu durum, eleştirel düşünme yetisi zayıf bireylerin oluşmasına yol açar.Bununla birlikte sosyal medyadaki algı yalnızca olumsuz yönde etkili değildir. Sosyal medya sayesinde toplumsal sorunlar, çevresel felaketler, sağlık kampanyaları veya insan hakları ihlalleri kısa sürede geniş kitlelere ulaşabilir. İnsanlar çok hızlı şekilde haberdar olup organize olabilir, birlik içinde hareket ederek yardımlaşabilir. Örneğin doğal felaketlerde, insan hakları ihlalinde, çevre sorunlarında veya toplumsal projelerde sosyal medya farkındalık oluşturur ve toplumu bir araya getirir. Ancak sosyal medyadaki algının kontrolsüz gelişimi, toplumsal benliğin zamanla zayıflamasına ve toplumun öz değerlerinden uzaklaşmasına yol açmaktadır. Bu yüzden birey sosyal medyada gördüğü her şeyi sorgulamayı öğrenmelidir. Sorgulamadan, toplumsal benliğimizde olup olmadığını bilmeden sosyal medyada görülen farklı yaşam tarzları ve kültürleri benimsemek, kendi hayatımıza yansıtmak kültürel mirasımızın arka plana atılmasına neden olabilir. Öte yandan bu çeşitlilik, başka yaşamların güzelliklerini görmemizi, kendi değerlerimizden kopmadan ve her algıya uymamayı öğrenmemizi de sağlayabilir. Bu nedenle sosyal medya algısı hem bireysel hem de toplumsal kimlik için güçlü bir etkiye sahiptir ve dikkatle yönetilmesi gereken bir olgudur. Sosyal medyayı sorgulamalı, kendi benliğimizden kopmamayı öğrenmeli ve bilinçli bir yaklaşımla kullanmalıyız.

Unutmamalıyız ki sosyal medyadaki algıların doğruluğu her zaman sorgulanmalıdır.

Ayşe Gülcan