Çevre Bilinci

Dünyamız giderek insan faaliyetlerinin artmasının etkisiyle bozulmakta ve çevre sorunları her geçen gün daha fazla hissedilmektedir. Artan nüfus, sanayileşme ve hızlı tüketim alışkanlıkları doğal kaynakların hızla tükenmesine ve çevre kirliliğinin artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle yaşanan ve gelecekte yaşanabilecek çevre sorunlarına çözüm bulabilecek bilinçli ve duyarlı bireylerin yetiştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Gelecek nesillerin daha sağlıklı ve güvenilir bir çevrede yaşayabilmesi için çevreye duyarlı bireyler yetiştirmek günümüz ve geleceğimiz için çok büyük önem taşımaktadır.Çevre eğitiminin önemi de tam olarak bu noktada ortaya çıkmaktadır. Çocuklar ve gençler toplumun geleceğini temsil eder ve onların çevreye karşı duyarlı bireyler olarak yetişmesi sürdürülebilir bir gelecek için büyük önem taşır. Toplumun en önemli görevlerinden biri, çocuklara sağlıklı, adil ve sürdürülebilir bir dünya için gerekli olan tutum, değer, bilgi ve becerileri kazandırmaktır.Çevreye yönelik tutum ve davranışlar çocuklukta başlamaktadır. Bu nedenle çocukların küçük yaşta çevrenin önemi hakkında bir şeyler öğrenmesi çok önemlidir. Burada başta ailenin katkısı, zamanla çocuklar okula başladığı vakit öğretmenlerinin katkısıyla bilinçlenmeleri artmakta; onlar sayesinde öğrenilen bilgiler ileriki yıllarda çevreye karşı duyarlı bireylerin çevreye katkısının çok büyük olmasını sağlamaktadır.

Günümüz dünyasında bir yandan nüfus artışı devam ederken diğer yandan bu nüfusu besleyebilecek doğal kaynakların giderek azalması ciddi bir sorun oluşturmaktadır. Bu durum, insanların çevrenin korunması ve geliştirilmesi konusunda yeterli duyarlılığa sahip olmadıklarını göstermektedir. Oysa hem bugünkü hem de gelecek kuşakların sağlıklı bir çevrede yaşayabilmesi, doğanın korunmasına ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Çevre sorunlarının temelinde insanın sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyetlerinin doğaya olumsuz şekilde yansıması bulunmaktadır. Bu nedenle çevre sorunlarının çözümü, insanların tutum ve davranışlarının yeniden şekillendirilmesi ile mümkündür.

Çevre sorunlarının büyük kısmı insanlardaki bilinç eksikliğidir. Bu yüzden çevre eğitimi sayesinde çevre bilinci kazanılır. Çevre eğitiminin temel amacı da bireyleri çevre konusunda bilinçlendirmek, doğaya ilişkin bilgilerini artırmak ve çevreyi korumaya yönelik olumlu tutum ve davranışlar geliştirmelerini sağlamaktır. Aynı zamanda bireylerin çevre sorunlarının çözümünde aktif rol alabilecek beceriler kazanmaları da çevre eğitiminin önemli hedefleri arasındadır.Modern yaşamın getirdiği konfor ve ihtiyaçların artması da çevre sorunlarını hızlandıran önemli etkenlerden biridir. İnsanlar daha rahat bir yaşam sürdürebilmek için tarım, sanayi, tekstil ve teknoloji gibi birçok alanda üretimi artırmaktadır. Buna paralel olarak tüketim alışkanlıkları da hızla artmakta ve ortaya çıkan atık miktarı giderek büyümektedir. Evlerde oluşan atıkların yanı sıra okullar, hastaneler ve iş yerlerinde ortaya çıkan atıklar da çevreyi ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bu noktada geri dönüşüm uygulamaları çevreyi korumada önemli bir rol oynamaktadır. Kağıt, plastik, cam ve metal gibi atıkların geri dönüştürülmesi hem doğal kaynakların korunmasını sağlar hem de çevre kirliliğinin azalmasına katkıda bulunur. İnsanların gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda ortaya çıkan çevre sorunları yine en çok insanları etkilemektedir.

Çevre bilinci sayesinde birey, yaptığı davranışların doğa üzerindeki etkisini düşünerek hareket etmeyi ve hem kendisine hem de çevresine saygılı olmayı öğrenir. Çevre bilincine sahip bireyler doğayı korumaya özen gösterir, aşırı tüketim alışkanlıklarını azaltır ve çevreyi kirletmeden yaşamaya çalışır. Bu bilinç sadece çevrenin korunmasına değil, aynı zamanda tüm canlıların yaşamına da katkı sağlar. Etraftaki hayvanların içtikleri suları, yedikleri yemekleri ve yaşadıkları ağaçları korumamız çevre bilincimizin olması sayesindedir.Günümüzde artan tüketim alışkanlıkları farkında olmadan çevreye zarar verebilmekte ve gelecek nesillerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle bireylerin ve kurumların çevre bilinci konusunda farkındalık kazanması büyük önem taşımaktadır. Çevreyi kirlettikten sonra temizlemeye çalışmak yerine kirletmeden korumak temel ilke olmalıdır. Bu bilincin özellikle çocukluk döneminden itibaren kazandırılması, gelecekte daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir dünya için atılacak en önemli adımlardan biridir. Çünkü doğayı korumak bizler için en önemli sorumluluklardandır.

Ayşe Gülcan