II. Büyük Millet Meclisi

1923 yılında Cumhuriyet Halk Fırkası’nın parti binası olarak inşasına başlanmıştır ancak Meclis binası olmasına karar verilmiştir. Binanın banisi Vedat Tek’tir. Meclis binasına yönelik yeniden düzenlemeler yapılmıştır. Jeopolitik konum ve düşman işgali nedeniyle 13 Ekim 1923 tarihinde Ankara başkent olmuştur. I. Türkiye Büyük Millet Meclisi binasının yetersiz olması ve gelişen Cumhuriyet Türkiye'si meclisinin ihtiyaçlarını karşılayamaması nedeni ile bina bir takım değişiklikler geçirmiş, sonra da II. Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak 18 Ekim 1924 tarihinde hizmete açılmıştır1. II. Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak 1924-1960 yılları arasında kullanılmaya başlanmıştır. 29 Ekim 1923’de cumhuriyet ilan edilmiştir. Cumhuriyetin ilanıyla devletin rejimi belirlenmiş, ulusal egemenlik ilkesi pekişmiştir. 1921 Anayasasında ilk değişiklik yapılmıştır. İnkılapçı bir meclistir. 3 Mart 1924’te halifelik kaldırılmıştır. Kabine sistemine geçilmiştir. İlk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Başbakan İsmet İnönü, Meclis Başkanı Ali Fethi Okyar ve Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak olmuştur. Binanın giriş kısmında duvarda asılı levhada Osmanlı Türkçesiyle yazılmış olan “Hâkimiyet Milletindir” levhası bulunmaktadır. Bu levha hattat Hulusi Efendi tarafından yapılmıştır. Kurul Salonunda Cumhurbaşkanlığı locası, Sefirler Locaları ve İzleyici Locası vardır. Cumhurbaşkanlığı locasında ay yıldız, defne ve çınar ağacı yaprakları bulunmaktadır. Çınar ağacı uzun ömürlü olmasını ifade eder. Nitekim çınar ağacının uzun yıllar yaşaması hâkimiyet, güç sembolü olarak görülmüştür. Defne ağacı ise barışı simgelemektedir. Başkanlık divanının kürsüsü ahşaptan yapılmıştır ve oldukça ihtişamlıdır. Başkanlık divanının olduğu yerin ön tarafında kâtipler için sandalyelere yer verilmiştir. Meclis-i Meb’ûsan’dan getirilmek istenen sıralar yangın sebebiyle getirilememiştir. Sıralar sipariş edilmiş ve Milletvekili sıraları olarak kullanılmıştır. Meclis-i Meb’ûsan’dan kürsü getirilmiştir. Sol taraftaki locada Atatürk’ün balmumu heykeli bulunmaktadır. 1927 yılında kurul salonunda Atatürk kesintili olarak 36 saatlik nutku bu salonda okumuştur. Atatürk’ün en sevdiği renk gündoğumu şafak pembesi olduğu için salon bu renge boyanmıştır2. Bina içerisinde Mustafa Kemal Atatürk’ün odası bulunmaktadır. Burada Atatürk’ün kıyafetleri, Nutuk’un ilk baskısı, kalemleri, daktilo makinesini ve kişisel eşyaları bulunmaktadır. Soyadı belgesi, gramofon, taş plak kaydı ve Atatürk’ün 10.yıl Nutkunu okuduğu mikrofon, gazete örnekleri, para örnekleri, madalyalar ve daha nice kişisel eşyalar bulunmaktadır. İsmet İnönü ve Celal Bayar’ın eşyalarını sergilendiği odalar bulunmaktadır. Satranç takımının kırmızı beyaz olması Türk renklerini sergilemektedir. Meclis iki katlıdır. İkinci katta Meclis Başkanlığı odası, Cumhurbaşkanlığı Salonu, Cumhurbaşkanlığı Çalışma Odası, Başbakanlık Çalışma Odası, Daire Müdürlüğü ve İdare Amirleri bulunmaktadır. Odaların ihtişamı göze çarpmaktadır. Selçuklu ve Osmanlı bezeme örnekleri tavan süslemeleriyle karşımıza çıkmaktadır. Meclis Başkanlığı salonundaki mobilyalar Dolmabahçe Sarayı’ndan getirilmiştir. Bizatihi mobilyaların aslan başlı, aslan ayaklı olması Türk’ün gücünü simgelemektedir. II. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yapan Cumhurbaşkanlarımız; Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938), İsmet İnönü (1938-1950), ve Celal Bayar (1950-1960)’dır. Görev yapan Başbakanlarımız ise İsmet İnönü, Ali Fethi Okyar, Celal Bayar, Dr. Refik Saydam, Şükrü Saraçoğlu, Recep Peker, Hasan Saka, Şemsettin Günaltay ve Adnan Menderes olmuştur. II. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 27 Mayıs 1960 yılına kadar faaliyetini sürdürmeye devam etmiştir. 30 Ekim 1981’de “Cumhuriyet Müzesi” olarak ziyarete açılmıştır.

KAYNAKÇA: 
https://dosim.ktb.gov.tr/TR-317215/ankara---ii-turkiye-buyuk-millet-meclisi-cumhuriyet-muzesi.html  
https://www.youtube.com/watch?v=bH58nN3aLz8