Bataklığın İçinden Gelen Güzellik: Lotus Çiçeği

Çoğumuz lotus çiçeğini nilüfer olarak bilir. Botanik olarak farklı bitkiler olsalar da, bazı kültürlerde "kutsal çiçek" ya da "su zambakları" olarak da anılır. Lotus, doğu mitolojilerinde saflığın, yeniden doğuşun ve aydınlanmanın sembolüdür. Fakat pek bilinmeyen bir özelliği var: Bulunduğu ortamın havasını doğal yoldan temizliyor. Yani ortamın enerjisini tamamen değiştiriyor. Suyun üzerinde açan yaprakları ve güçlü kökleri ile negatif enerjiyi mıknatıs gibi çeker. Evde küçük bir su bahçesi ya da geniş bir vazo içinde lotus çiçeği yetiştirmek, evdeki huzuru dengeleyebilir.

Lotus çiçeği, kökeni Asya’ya dayanan ve göletlerin, durgun suların ve bataklıkların yıldızı olan eşsiz bir bitkidir. Su yüzeyinde zarifçe açan çiçekleriyle bulunduğu ortamda adeta huzur terapisi etkisi yaratır. Lotus bakımı, klasik ev bitkilerinden biraz farklı olsa da gözünüz korkmasın; temel kuralları bildikten sonra gayet pratik bir deneyimdir.

Lotus, suyun içinde kök salmayı sever; yani klasik topraklı saksı düzeni bu çiçek için çalışmaz. Çünkü yaşamı genel olarak su yüzeyinde gerçekleşir. Geniş, sığ ve mümkünse doğal taşlarla zenginleştirilmiş bir su kabı ya da minik bir gölet en ideal ortamdır. Toprak tercihinizde ise ağır killer ve gölet çamuru gibi besin açısından zengin, ama kolayca çamurlaşmayan bir karışım kullanmalısınız. Kökleri suyun içinde rahatça yayılmalı, sıkışıklığı hiç sevmez.

Lotus’u bol güneş alan bir yere koymalısınız; güneş ışığı olmadan gelişimi durur ve çiçek açmaz. Gölgeye asla tahammülü yoktur, doğrudan ışık ister. Su seviyesi ise hayati öneme sahiptir: Yapraklar ve tomurcuklar her zaman suyun üzerinde kalmalı, ama kökler tamamen çamur içinde olmalıdır. Suyun temizliğine dikkat edin, durgun suda birikintiler oluşmasın.

Lotus'un baş düşmanı durgun ve kirli sudur! Özellikle yaz aylarında su seviyesi azaldıkça mutlaka taze ve temiz su ekleyin. Ayda bir suyun mutlaka değiştirilmesi ya da üstüne taze su ilave edilmesi şarttır. Kışın ise su seviyesi daha düşük tutulabilir, ancak köklerin açıkta kalmadığından emin olun. Eğer musluk suyu kullanıyorsanız, suyun birkaç gün dinlenmiş, klordan ve ağır metallerden arınmış olmasına dikkat edin; bu bitkinizin ömrünü uzatacaktır.

Ve son tüyo: Lotus çiçeği, doğru ortamı bulduğunda hızla yayılır. Her sezon yeni sürgünler ve çiçekler görebilirsiniz. Hatta bazı kültürlerde evinde lotus açtıranların hayatında bolluk ve huzur eksik olmaz derler.

Lotus çiçeğinin büyüleyici güzelliğinin arkasında, göze görünmeyen bir kahraman var: Kök ve rizom sistemi. Lotus, suyun dibine yaydığı kalın rizomlar sayesinde hem besin depolar hem de yeni filizler verir. Tüm hayati enerjisini bu rizomlarda saklar; ne kadar güçlü ve yaygın bir rizom ağına sahipse, Lotus’un çiçekleri ve yaprakları o kadar gösterişli ve sağlıklı olur.

İşin püf noktası şu: Lotus ne kadar uzun süre aynı ortamda büyürse, rizomları o kadar güçlenir ve her yıl daha zengin açar. Ancak yanlış su şartları, aşırı dip çamuru veya köklerin havasız kalması gibi ihmaller rizomların çürümesine yol açabilir. Rizomlardan çıkan ince saçak kökler lotus’un tüm gelişimini ve sağlığını belirler; bu nedenle suyun temizliğine ve köklerin rahatça yayılmasına mutlaka dikkat etmek gerekir.

Lotus çiçeğini çoğaltmak sandığınızdan kolay, ama hassas bir iş. En yaygın yöntem rizomları bölmek: İlkbaharda ya da yaz başında, lotus’un kök kısmında gelişen kalın rizomları dikkatlice sudan çıkarıp, üzerinde birkaç sağlıklı göz (filiz ucu) bulunan parçaları ayırabilirsiniz. Her bir rizom parçası, kendi başına yeni bir lotus çiçeğine dönüşür.

Ayırdığınız rizomları besin değeri yüksek çamurlu toprağa, sığ bir su kabına veya minik bir gölete yerleştirin. Üzerlerini çok derin olmayacak şekilde kapatın; rizomun üst kısmı mutlaka suyla temas etmeli. Çoğaltma sırasında rizomları kırmamaya ve kökleri fazla hırpalamamaya özen gösterin. Lotus nazlıdır, ama doğru yaparsanız hızla adapte olur ve sürgün verir.

Bir diğer yöntem ise olgun tohumlardan yeni lotus yetiştirmek. Tohumları hafifçe törpüleyip birkaç gün suda beklettikten sonra, filizlenenleri suya yerleştirerek büyütebilirsiniz. Fakat en hızlı ve güvenli yol her zaman rizom bölerek çoğaltmadır. Eğer lotus çiçeği yetiştirmek istiyorsanız sabretmeniz çok önemlidir. Eker ekmez çiçek beklemeyin, önce köklenir, yerini benimser, sonra bir sabah uyanırsınız lotus çiçeğinizin açtığını görürsünüz ve tüm havanız değişir.

Peki Lotus Çiçeği Neden Bu Kadar Popüler?

Lotus çiçeği, sembolik olarak saflığın ve yeniden doğuşun sembolüdür. Bulunduğu yere huzur ve mutluluk sağlar. Doğal hava temizleyici özelliği vardır. Suda yetişen kökleriyle toksinleri ve zararlı maddeleri filtreleyerek ortamın havasını arındırır.Estetik ve çeşitlilik açısından da göletlerde, büyük vazolarda veya evde minik su bahçelerinde büyüyen Lotus çiçekleri; gösterişli yaprakları ve farklı renk seçenekleriyle her mekâna egzotik bir dokunuş katar. Lotus çiçeğinin stres azaltıcı etkisi de mevcuttur. Lotus çiçeğine bakmak ve su üzerinde açışını izlemek, doğrudan zihni sakinleştirir, stres seviyesini düşürür. Lotus çiçeği aynı zamanda kolay çoğalan bir çiçek türüdür. Rizom ve tohumla çoğaltılabilen Lotus, doğru ortamda hızla büyüyüp çoğalır; bakımını öğrendikten sonra evde minik bir su cenneti kurmak mümkün.

Lotus Çiçeği Türleri 

1. Nelumbo nucifera (Hint Lotus’u): En bilinen Lotus türü. Büyük, pembe veya beyaz çiçekleriyle hem görsel hem de kültürel anlamda ikonik bir bitki. Asya’da saflığın ve ruhsal uyanışın simgesi olarak bilinir.

2. Nelumbo lutea (Amerikan Sarı Lotus): Sarı çiçekli bu tür, Kuzey Amerika kökenli. Daha küçük ve sade çiçeklere sahip, soğuk iklime dayanıklı bir lotus çeşidi.

3. Mini Lotus Türleri: Minyatür Lotuslar, sığ ve küçük kaplarda yetiştirilebilen, evde masa üstü su bahçeleri için ideal kompakt çeşitlerdir.

4. Çok Renkli Hibritler: Son yıllarda, beyaz, pembe, mor, hatta mavi tonlarına sahip melez Lotus türleri de oldukça popüler. Farklı yaprak ve çiçek formlarıyla dekorasyona yeni bir soluk getiriyor.

Son olarak lotus çiçeği ülkemizin sulak alanlarından olan Eber Gölü’nün sığ alanlarında mevsiminde açan ve göle güzellik katan bir görüntüye sebebiyet vermiştir.